Czym jest dla dziecka autorytet?
Bardzo często stawiane jest pytanie: kto, dlaczego i po co wyznacza dzieciom autorytety? Czy one same sobie je wybierają? A może są narzucone?- skoro tak to przez kogo? Odpowiedzi na te pytania są zróżnicowane i niekonkretne.
Jak uważał John Locke – dziecko to czysta, niezapisana karta, którą możemy pokierować w odpowiedni sposób i „zapisać ją” różnymi informacjami a dziecko samodzielnie swoim postępowaniem tę kartę zapełnia. Od momentu urodzenia jest to istota rozumna i zdolna do abstrakcyjnego i logicznego myślenia.
Dziecko od samego początku próbuje naśladować docierające z zewnątrz bodźce i je skrupulatnie analizuje. Z czasem dziecko samo stawia sobie autorytet….
Pierwszym w życiu dziecka autorytetem są jego rodzice – osoby z najbliższego otoczenia. Poprzez naśladowanie i obserwowanie opiekunów uczą się wielu nowych rzeczy. Wszystkie zadania, polecenia, ruchy, reakcje czy mówienie chcą robić w dokładnie w ten sam sposób co rodzice. Dlatego tak ważna jest wczesna edukacja. Skoro my – rodzice – jesteśmy dla dzieci bohaterami, idolami i autorytetami to oznacza, że my dajemy dziecku wzór do naśladowania i kierujemy pośrednio jego życiem.
Z czasem jednak autorytet dziecka się zmienia… Superbohaterem nie jest już mama czy tata a coraz ważniejszą osobą staje się wychowawca z przedszkola. To ukochana Pani czy Pan (co bardzo rzadko się zdarza) będzie dla malucha kimś wyjątkowym. Z entuzjazmem będzie opowiadało rodzicom – co przeżył, gdzie był, co zrobił. Opowie co mówiła Pani. Dla dziecka Pani będzie kimś bardzo ważnym – skoro spędza z nim połowę dnia – będzie jego autorytetem. Teraz to Panią będzie naśladował i będzie pod ogromnym wrażeniem – jaka ta Pani jest mądra i jak wszystko wie.
Pani z przedszkola też nie zawsze jednak będzie ideałem – w przedszkolu jest kilku pracowników i dziecko może upodobać sobie konkretną osobę, która będzie mu odpowiadać.
Później autorytety są już wybierane przez dzieci – co z biologicznego punktu widzenia jest uwarunkowane genetycznie i są one narzucone. Jednak nie zawsze dziecko zechce naśladować rodziców, czasem mogą być to osoby z zewnątrz lub dziadkowie.
Zapisując dziecko na zajęcia dodatkowe – my (jako rodzice czy opiekunowie) – narzucamy pod tym względem dziecku autorytet. To rodzice wybierają szkoły do których dziecko będzie brało udział np. w zajęciach języka angielskiego. Tutaj dziecko naśladuje dokładnie to co mówi i robi nauczyciel. Wtedy edukator staje się autorytetem od języka angielskiego – wybierając konkretną osobą, dziecko przyzwyczai się i inna Pani czy Pan już nie będzie odpowiednią osobą do nauczania go.
Jak wiadomo z czasem dziecko dorasta i zmienia swoje autorytety. W okresie adolescencji będą to rówieśnicy, a w okresie wczesnej dorosłości z powrotem wracamy do rodziców. Poprzez zakładanie rodziny chcemy,a by rodzina się kochała i była wierna sobie. Te same zasady wpajamy swoim dzieciom i wtedy nasze dzieci stają się autorytetem dla naszych wnuków.
Autorytet dla dziecka jest bardzo ważny i potrzebny. Dlatego chcąc, nie chcąc dzieci mają je narzucone, co z wiekiem ewoluuje i mogą wybierać je sami.